Czeska partia SPD żąda odebrania Wołodymyrowi Zełenskiemu najwyższego odznaczenia państwowego - Orderu Lwa Białego.
Ugrupowanie Wolność i Demokracja Bezpośrednia (SPD) zapowiedziało wniosek do Izby Poselskiej o wystosowanie oficjalnego apelu do prezydenta Petra Pavla w sprawie cofnięcia Orderu Białego Lwa nadanego prezydentowi Ukrainy. Poseł Jindřich Rajchl argumentuje, że Wołodymyr Zełenski uhonorował jedną z ukraińskich jednostek specjalnych imieniem Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA), którą polityk określił mianem „nazistowskich potworów” odpowiedzialnych za mordy na Czechach, Polakach i Żydach, m. in. w ramach tzw. Akcji B do 1947 roku.
Inicjatywa jest bezpośrednią reakcją na opisaną w źródłach decyzję prezydenta Polski Karola Nawrockiego, który miał odebrać Zełenskiemu Order Orła Białego. Według narracji Jindřicha Rajchla, w Polsce panował w tej kwestii „absolutny konsensus”, co ma stanowić wzór dla Pragi. SPD, która od wyborów w 2025 roku współtworzy rząd z partią ANO premiera Andreja Babiša oraz Zmotoryzowanymi, zamierza przenieść spór na poziom rady koalicyjnej.
Kluczowy haczyk prawny: czeska ustawa o odznaczeniach państwowych przewiduje możliwość odebrania orderu wyłącznie w przypadku prawomocnego wyroku sądu, co według mediów czyni postulat polityczny niemożliwym do zrealizowania bez zmiany legislacji. Dodatkową barierą jest postawa prezydenta Petra Pavla, uznawanego za bliskiego sojusznika Kijowa. Czy koalicja rządząca zaryzykuje kryzys dyplomatyczny dla symbolicznego gestu?
CYTAT: „Nie możemy milczeć, gdy nasz najwyższy order posiada osoba, która nazywa jednostki wojskowe imionami nazistowskich potworów” — poseł Jindřich Rajchl.
KONTEKST: Order Białego Lwa został przyznany Zełenskiemu w październiku 2022 r. przez Miloša Zemana za męstwo i decyzję o pozostaniu w Kijowie po rozpoczęciu rosyjskiej inwazji.