Mateusz Morawiecki zwraca Order Księcia Jarosława Mądrego. Odznaczenie trafi do Muzeum Pamięci Ofiar Rzezi Wołyńskiej w Chełmie jako symbol protestu przeciwko polityce historycznej Kijowa.
Były premier dołącza do skoordynowanej akcji polityków Prawa i Sprawiedliwości, którzy masowo zrzekają się ukraińskich wyróżnień. Wcześniej zwrot orderów ogłosili Jarosław Kaczyński, Mariusz Błaszczak, Zbigniew Rau, Adam Bielan oraz Marek Kuchciński. Decyzja Morawieckiego stanowi gwałtowny zwrot — jeszcze 23 czerwca w wywiadzie dla Kanału Zero deklarował on, że nie zamierza odsyłać odznaczenia otrzymanego za pomoc w początkowej fazie wojny.
Bezpośrednim powodem eskalacji sporu jest nadanie jednej z ukraińskich jednostek wojskowych imienia „Bohaterów UPA” oraz zapowiedź prezydenta Wołodymyra Zełenskiego dotycząca budowy Panteonu Bohaterów, w którym ma zostać upamiętniony m. in. Stepan Bandera. Według relacji medialnych kryzys pogłębił gest ukraińskiego przywódcy, który odesłał odebrany mu przez prezydenta Karola Nawrockiego Order Orła Białego przesyłką kurierską. Morawiecki w swoim oświadczeniu na platformie X argumentuje, że skoro „skorumpowana elita ukraińska” nie potrafi zadbać o pamięć ofiar Rzezi Wołyńskiej, on uczyni z orderu symbol tej pamięci.
Kluczowe pytanie: czy symboliczny demontaż dyplomacji odznaczeń przełoży się na realne ograniczenie współpracy wojskowej między Warszawą a Kijowem?
CYTAT: „Skoro skorumpowana elita ukraińska nie potrafi, zrobię to za nich” — Mateusz Morawiecki we wpisie na platformie X.
KONTEKST: Order Księcia Jarosława Mądrego II klasy został przyznany Morawieckiemu w czerwcu 2022 r. jako wyraz wdzięczności za polskie wsparcie militarne i humanitarne po rosyjskiej inwazji.